روز جهانی صنایع دستی
روز جهانی صنایع دستی

روز جهانی صنایع دستی هر ساله در تاریخ ۱۰ ژوئن ( امسال مصادف با 20 خرداد 1403)، به منظور گرامیداشت و ترویج هنرهای دستی و کارهای هنری محلی در سراسر جهان برگزار می گردد. این روز فرصتی است تا به هنرهای دستی توجه بیشتری شود و مردم با هنرهای دستی مناطق مختلف جهان آشنا شوند. صنایع دستی به‌طور کلی شامل تمامی هنرهایی است که با استفاده از دستان هنرمند ساخته می‌شوند و می‌توانند شامل نقاشی، سفال‌گری، قالیبافی، منبت‌کاری، و بسیاری از هنرهای دیگر باشند. این روز توسط شورای جهانی صنایع دستی (World Crafts Council) که یکی از سازمان‌های وابسته به یونسکو است، در سال ۱۹۶۴ میلادی بنیان‌گذاری شد.

صنایع دستی چیست؟

صنایع دستی به مجموعه‌ای از هنرها و کارهای دستی اطلاق می‌شود که با استفاده از دست‌ها و ابزارهای ساده توسط هنرمندان و صنعتگران ساخته می‌شود. این صنایع معمولاً نشان‌دهنده فرهنگ، تاریخ، و سنت‌های محلی یک منطقه هستند و می‌توانند شامل طیف وسیعی از محصولات و هنرها باشند. صنایع دستی می‌تواند از مواد طبیعی مانند چوب، سنگ، خاک رس، و الیاف گیاهی ساخته شود و معمولاً با تکنیک‌ها و روش‌های سنتی تولید می‌شود.

20 خرداد روز جهانی صنایع دستی

ویژگی‌های صنایع دستی

1. دست‌ساز بودن

  اصلی‌ترین ویژگی صنایع دستی این است که با دست‌ و ابزارهای ساده ساخته می‌شود و استفاده از ماشین‌آلات صنعتی در آن محدود است.

2. تلفیق هنر و کاربرد

   محصولات صنایع دستی علاوه بر زیبایی هنری، کاربردی نیز هستند و می‌توانند در زندگی روزمره مورد استفاده قرار گیرند.

3. نمایانگر فرهنگ و تاریخ

  هر قطعه صنایع دستی بازتابی از فرهنگ، تاریخ، و سنت‌های محلی سازنده خود است و معمولاً دارای الگوها و نقش‌های خاصی است که به آن منطقه تعلق دارد.

4. تنوع و یکتایی

  هر قطعه صنایع دستی به دلیل دست‌ساز بودن منحصربه‌فرد است و تفاوت‌های کوچکی با سایر قطعات مشابه دارد.

انواع صنایع دستی

1. سفال‌گری

سفالگری صنایع دستی

   سفالگری عبارت است از ساخت ظروف و اشیاء با استفاده از خاک رس و پختن آن‌ها در کوره.

2. قالیبافی و گلیم‌بافی

قالیبافی صنایع دستی ایرانی

   تولید فرش، قالی، و گلیم با استفاده از الیاف طبیعی و با طرح‌ها و نقش‌های سنتی

3. منبت‌کاری و معرق‌کاری

منبت کاری و معرق کاری

  منبت کاری عبارت است از ایجاد نقش‌ها و طرح‌های پیچیده بر روی چوب با استفاده از ابزارهای خاص.

4. بافندگی و نساجی

بافندگی

  بافندگی عبارت است از تولید پارچه‌ها، لباس‌ها و منسوجات با استفاده از الیاف طبیعی و تکنیک‌های بافت.

5. جواهرسازی و فلزکاری

جواهر سازی صنایع دستی

  هنر جواهرسازی عبارت است از ساخت جواهرات و اشیاء زینتی با استفاده از فلزات گران‌بها و نیمه‌گرانبها.

6. حصیربافی

صنایع دستی حصیربافی

حصیر بافی بافتن اشیاء مختلف مانند سبدها و زیراندازها با استفاده از الیاف گیاهی مانند نی، بامبو و خیزران می باشد.

7. سرامیک‌سازی

کارگاه سرامیک سازی

   تولید ظروف و اشیاء سرامیکی با استفاده از خاک و لعاب‌کاری آن‌ها.

تاریخچه روز جهانی صنایع دستی

شورای جهانی صنایع دستی در تاریخ ۱۹۶۴ میلادی تأسیس شد و هدف اصلی آن ترویج و حفظ هنرهای دستی و سنتی در سطح جهانی بود. این سازمان غیرانتفاعی و غیردولتی با هدف ارتقاء شناخت و ارزش هنرهای دستی و حمایت از هنرمندان صنایع دستی تشکیل شده است. در سال ۱۹۷۴، شورای جهانی صنایع دستی تصمیم گرفت تا روزی به نام “روز جهانی صنایع دستی” را تعیین کند تا مردم در سراسر جهان بتوانند از طریق این روز، هنرهای دستی و کارهای هنری محلی را بهتر بشناسند و از آن‌ها حمایت کنند.

اهداف روز جهانی صنایع دستی

روز جهانی صنایع دستی اهداف متعددی را دنبال می‌کند که برخی از آن‌ها عبارتند از:

– ترویج و حفظ هنرهای دستی و سنتی

یکی از مهم‌ترین اهداف این روز، ترویج و حفظ هنرهای دستی و سنتی در برابر تغییرات سریع صنعتی و تکنولوژیکی است.

– حمایت از هنرمندان صنایع دستی

این روز به منظور حمایت از هنرمندان و صنعتگران دستی که با مهارت‌های خاص خود آثار هنری زیبایی خلق می‌کنند، ایجاد شده است.

– افزایش آگاهی عمومی

افزایش آگاهی عمومی نسبت به ارزش‌ها و اهمیت هنرهای دستی و تشویق مردم به خرید و استفاده از محصولات دست‌ساز.

– ارتقاء ارتباطات فرهنگی

روز جهانی صنایع دستی فرصتی است تا فرهنگ‌ها و هنرهای دستی مختلف در سراسر جهان با یکدیگر به اشتراک گذاشته شوند و به تبادل فرهنگی کمک کند.

فعالیت‌ها و رویدادهای مرتبط با روز جهانی صنایع دستی

در این روز، رویدادها و فعالیت‌های متنوعی در سراسر جهان برگزار می‌شود که برخی از آن‌ها شامل موارد زیر است:

– نمایشگاه‌های هنرهای دستی

برگزاری نمایشگاه‌ها و بازارهای هنرهای دستی که در آن هنرمندان می‌توانند آثار خود را به نمایش بگذارند و به فروش برسانند.

– کارگاه‌های آموزشی

سازماندهی کارگاه‌های آموزشی و دوره‌های عملی که در آن شرکت‌کنندگان می‌توانند تکنیک‌ها و مهارت‌های مختلف هنرهای دستی را بیاموزند.

– سخنرانی‌ها و سمینارها

برگزاری سخنرانی‌ها و سمینارهایی که در آن‌ها کارشناسان و هنرمندان درباره موضوعات مختلف مرتبط با هنرهای دستی صحبت می‌کنند.

– فعالیت‌های فرهنگی و هنری

اجرای برنامه‌های فرهنگی و هنری مانند موسیقی زنده، رقص‌های محلی و نمایش‌های تئاتر که به ترویج فرهنگ‌ها و سنت‌های مختلف کمک می‌کند.

اهمیت صنایع دستی

1. حفظ فرهنگ و تاریخ

   صنایع دستی به حفظ و ترویج فرهنگ‌ها و سنت‌های محلی کمک می‌کند و نقشی اساسی در انتقال میراث فرهنگی به نسل‌های بعدی دارد.

2. اقتصاد محلی

   تولید و فروش صنایع دستی می‌تواند به عنوان یک منبع درآمد مهم برای جوامع محلی و هنرمندان باشد.

3. توسعه پایدار

   صنایع دستی معمولاً با استفاده از مواد طبیعی و روش‌های سازگار با محیط زیست تولید می‌شود و به توسعه پایدار کمک می‌کند.

4. تقویت هویت ملی

   صنایع دستی نقش مهمی در تقویت هویت ملی و افتخار به میراث فرهنگی و هنری یک کشور دارد.

 بیشتر بخوانید: دوره های جهاد دانشگاهی تهران 

صنایع دستی ابرانی

نقش یونسکو و شورای جهانی صنایع دستی

یونسکو و شورای جهانی صنایع دستی نقش مهمی در ترویج و حمایت از هنرهای دستی دارند. این دو سازمان از طریق برنامه‌ها و پروژه‌های مختلف، به حفظ و ترویج هنرهای دستی در سراسر جهان کمک می‌کنند و به افزایش آگاهی عمومی نسبت به اهمیت این هنرها می‌پردازند.

در نهایت، روز جهانی صنایع دستی فرصتی است تا ما همگی به یاد بیاوریم که هنرهای دستی بخشی ارزشمند از فرهنگ و تاریخ بشر هستند و حمایت از این هنرها به معنای حمایت از هنرمندان، فرهنگ‌ها و میراث‌های محلی است.

نقش نقاشی کودک در روز جهانی صنایع دستی

نقاشی کودکان نیز به عنوان یکی از جلوه‌های خلاقیت و هنر می‌تواند در این روز مهم نقش ویژه‌ای ایفا کند. نقاشی کودک نه تنها یک فعالیت سرگرم‌کننده و آموزشی است، بلکه می‌تواند ابزار قدرتمندی برای بیان احساسات و ایده‌های خلاقانه باشد. به همین دلیل، ترکیب نقاشی کودک با روز جهانی صنایع دستی می‌تواند به شکل‌گیری ایده‌های نو و جذابی منجر شود که هم کودکان را به هنر علاقه‌مند کند و هم هنرهای دستی را ترویج دهد.

ایده‌های نقاشی برای روز جهانی صنایع دستی

1. نقاشی از هنرهای دستی محلی

کودکان می‌توانند تصاویری از هنرهای دستی محلی خود را نقاشی کنند. این فعالیت به آن‌ها کمک می‌کند تا با فرهنگ و هنر منطقه خود بیشتر آشنا شوند.

2. نقاشی گروهی

   سازمان‌دهی یک پروژه نقاشی گروهی که در آن کودکان با هم همکاری کنند تا یک اثر بزرگ‌تر و پیچیده‌تر ایجاد کنند. این می‌تواند شامل نقاشی روی دیوار، بنر یا بوم‌های بزرگ باشد.

3. نقاشی با ابزارهای سنتی

   استفاده از ابزارها و تکنیک‌های سنتی مانند برس‌های دستی، رنگ‌های طبیعی و مواد محلی می‌تواند به کودکان کمک کند تا تجربه‌های جدیدی از نقاشی کسب کنند.

4. نقاشی‌های مفهومی

   کودکان می‌توانند مفاهیم و موضوعات مربوط به صنایع دستی، مانند “خانواده‌ی هنرمند” یا “دهکده‌ی هنری” را نقاشی کنند. این نوع نقاشی‌ها می‌تواند خلاقیت کودکان را تحریک کند و به آن‌ها کمک کند تا به تفکر عمیق‌تری در مورد هنر بپردازند.

5. نقاشی با موضوعات محیط زیستی

   با توجه به اهمیت محیط زیست در هنرهای دستی، می‌توان از کودکان خواست تا نقاشی‌هایی با موضوعات محیط زیستی ایجاد کنند. این نقاشی‌ها می‌تواند شامل تصاویری از طبیعت، حیوانات و گیاهان بومی باشد.

6. نقاشی روی اشیاء دست‌ساز

 به کودکان می‌توان اشیاء دست‌ساز ساده‌ای مانند کاسه‌های سفالی، چوب‌های دستی یا پارچه‌های دست‌بافت داد تا روی آن‌ها نقاشی کنند. این فعالیت می‌تواند به آن‌ها یاد دهد که چگونه هنرهای دستی و نقاشی می‌توانند با هم ترکیب شوند و آثار هنری زیبا و منحصر به فردی ایجاد کنند.

جمع‌بندی

روز جهانی صنایع دستی فرصتی عالی است تا کودکان با هنرهای دستی آشنا شوند و خودشان در این عرصه فعالیت کنند. نقاشی کودک می‌تواند ابزاری مؤثر برای ایجاد ارتباط بین کودکان و هنرهای دستی باشد. با استفاده از ایده‌های خلاقانه و سرگرم‌کننده، می‌توان کودکان را به مشارکت در این روز مهم ترغیب کرد و به آن‌ها نشان داد که چگونه هنر می‌تواند بخشی از زندگی روزمره آن‌ها باشد.